Zobowiązania związane ze środowiskiem, klimatem i inne zobowiązania w dziedzinie zarządzania

I 8.1. - Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków na obszarach Natura 2000

Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach Interwencji 1. Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków na obszarach Natura 2000 są kontynuacją, z pewnymi modyfikacjami, Pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000, wdrażanego w ramach PROW na lata 2014-2020.

Cel, dla jakiego realizowana jest interwencja:

Utrzymanie, zapobieganie pogarszaniu się lub przywrócenie właściwego stanu ochrony na obszarach Natura 2000:

cennych siedlisk przyrodniczych (tj. ,wilgotne łąki trzęślicowe, zalewowe łąki selernicowe i słonorośla, murawy, półnaturalne łąki wilgotne, półnaturalne łąki świeże, torfowiska),
siedlisk lęgowych ptaków (tj. rycyka, kszyka, kwawodzioba, czajki, dubelta, kulika wielkiego, wodniczki, derkacza), których występowanie jest uzależnione od prowadzenia działalności rolniczej.

Wsparciem objęte są także siedliska marginalne z punktu widzenia działalności rolnej, ale istotne dla zachowania różnorodności biologicznej obszarów wiejskich (np. murawy). Trwałość tych siedlisk jest zależna od wykonywania ekstensywnych zabiegów agrotechnicznych.

W ramach tej interwencji beneficjenci zobowiązują się do realizacji wymogów związanych z ekstensywnym rolniczym użytkowaniem gruntu, obejmujących w szczególności:

stosowanie odpowiedniej liczby pokosów,
ekstensywny wypas zwierząt,
dostosowanie terminów koszenia/wypasu do potrzeb ochrony przyrody.

Interwencja ukierunkowana na ekstensyfikację gospodarowania, stosowanie odpowiednich ilości i terminów wykonywanych pokosów lub intensywności wypasu na cennych siedliskach przyrodniczych lub siedliskach zagrożonych gatunków ptaków, znajdujących się na obszarach Natura 2000, co wpływa pozytywnie na różnorodność biologiczną. Płatność przyznawana jest do trwałych użytków zielonych, na których występują siedliska przyrodnicze lub siedliska lęgowe ptaków, jeżeli są położone na specjalnym obszarze ochrony siedlisk lub na obszarze specjalnej ochrony ptaków oraz do obszarów przyrodniczych, jeżeli są położone na specjalnym obszarze ochrony siedlisk lub na obszarze specjalnej ochrony ptaków.

Wymogi jakie muszą zostać spełnione w ramach Interwencji 1:

obowiązek posiadania planu działalności rolnośrodowiskowej,
obowiązek posiadania dokumentacji przyrodniczej wykonanej przez eksperta przyrodniczego na formularzu udostępnionym przez ARiMR, w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia lub w roku rozpoczęcia lub w drugim roku realizacji danego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego,

Na obszarze objętym Interwencją 1 zakazuje się:

wałowania, stosowania komunalnych osadów ściekowych, stosowania podsiewu oraz mechanicznego niszczenia struktury glebowej, w tym bronowania i przeorywania,
włókowania w okresie od dnia:

1 kwietnia do dnia 1 września na obszarach nizinnych (poniżej 300 m n.p.m.),
15 kwietnia do dnia 1 września na obszarach wyżynnych i górskich (powyżej 300 m n.p.m.),

stosowania środków ochrony roślin z wyjątkiem selektywnego i miejscowego niszczenia niepożądanych gatunków roślin określonych w metodyce do sporządzania dokumentacji przyrodniczej, w szczególności inwazyjnych z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu (np. mazaczy herbicydowych),
tworzenia nowych, rozbudowy, przebudowy i odtwarzania istniejących urządzeń melioracji wodnych, chyba że takie działania są dopuszczone w ramach planu ochrony albo planu zadań ochronnych ustanowionego dla danego obszaru Natura 2000 oraz dotyczą dostosowania tych urządzeń do potrzeb związanych z utrzymaniem lub poprawą warunków siedliskowych gatunków lub siedlisk, jeżeli takie działania zostaną dopuszczone, szczegółowo określone i uzasadnione przez eksperta przyrodniczego,
składowania biomasy wśród kęp drzew i zarośli, w rowach, jarach i innych obniżeniach terenu (położonych na działkach zadeklarowanych we wniosku).

Płatność w ramach Interwencji 1. przyznawana jest rolnikowi lub zarządcy, jeżeli posiada:

użytki rolne lub obszary przyrodnicze (obszary nie będące użytkami rolnymi, na których występują określone typy cennych siedlisk) położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha,
powierzchni jednostki gruntu nierolniczego będącego obszarem kwalifikującym się do płatności (użytek rolny- trwały użytek zielony lub obszar niebędący użytkiem rolnym), na którym występuje cenne siedlisko lub gatunek – pomoc przysługuje do działek rolnych o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

W przypadku płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach WPR 2023-2027 rekompensata kosztów transakcyjnych przysługuje w ramach Interwencji 1. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000.
Ubiegając się o rekompensatę kosztów transakcyjnych, należy zaznaczyć odpowiednie pola „przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach” w części dotyczącej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach WPR 2023-2027 w eWniosekPlus.
Możliwość realizacji zobowiązania w ramach Interwencji 1 pod warunkiem braku sprzeczności działań obligatoryjnych i fakultatywnych zawartych w PO lub PZO z wymogami określonymi dla danego wariantu.

W przypadku sprzeczności działań obligatoryjnych i fakultatywnych – obowiązek dostarczenia pisemnego potwierdzenia możliwości realizacji zobowiązania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska sprawującego nadzór nad danym obszarem Natura 2000,

Rolnikowi lub zarządcy może zostać przyznana dodatkowa płatność do powierzchni obszarów przyrodniczych, która:

w danym roku została zalana lub podtopiona, przy czym zalanie lub podtopienie są rozumiane jako stan wysycenia profilu glebowego wodą na poziomie 80% co najmniej przez 12 następujących po sobie dni w okresie od dnia 1 maja do dnia 30 września jeżeli potwierdzą to dane w formie wykazu działek wraz z ich danymi przestrzennymi sporządzanego corocznie przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa- Państwowego Instytutu Badawczego,
jest położona na działkach przyrodniczych, na których jest realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne z wyłączeniem wariantu 1.3. Murawy i objętych obszarem zatwierdzonym.

Łączenie różnych zobowiązań oraz różnych działań na działce rolnej.
Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne do tego samego obszaru mogą być przyznane tylko z tytułu realizacji jednego zobowiązania (jednej interwencji lub wariantu). W przypadku deklaracji przez rolnika lub zarządcę na działce rolnej więcej niż jednego wariantu lub interwencji, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do zobowiązania, dla którego przewidziano wyższą stawkę płatności na 1 ha.

Jeżeli na danym obszarze jest realizowane zobowiązanie ekologiczne w ramach WPR 2023-2027, zobowiązanie ekologiczne w ramach PROW 2014-2020, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach PROW 2014-2020, do tego obszaru płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach WPR 2023-2027 nie przysługuje.

www.gov.pl/web/arimr/interwencja-1-ochrona-cennych-siedlisk-i-zagrozonych-gatunkow-na-obszarach-natura-2000

I 8.2. - Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków poza obszarami Natura 2000

Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach Interwencji 2. Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków na obszarach poza Natura 2000 są kontynuacją, z pewnymi modyfikacjami, Pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000, wdrażanego w ramach PROW na lata 2014-2020.

Cel, dla jakiego realizowana jest interwencja:
Utrzymanie, zapobieganie pogarszaniu się lub przywrócenie właściwego stanu ochrony poza obszarami Natura 2000:

cennych siedlisk przyrodniczych (tj. ,wilgotne łąki trzęślicowe, zalewowe łąki selernicowe i słonorośla, murawy, półnaturalne łąki wilgotne, półnaturalne łąki świeże, torfowiska),
siedlisk lęgowych ptaków (tj. rycyka, kszyka, kwawodzioba, czajki, dubelta, kulika wielkiego, wodniczki, derkacza), których występowanie jest uzależnione od prowadzenia działalności rolniczej.

Wsparciem objęte są również siedliska marginalne z punktu widzenia działalności rolnej, ale istotne dla zachowania różnorodności biologicznej obszarów wiejskich (np. murawy). Trwałość tych siedlisk jest zależna od wykonywania ekstensywnych zabiegów agrotechnicznych.

W ramach tej interwencji beneficjenci zobowiązują się do realizacji wymogów związanych z ekstensywnym rolniczym użytkowaniem gruntu, obejmujących w szczególności:

stosowanie odpowiedniej liczby pokosów,
ekstensywny wypas zwierząt,
dostosowanie terminów koszenia/wypasu do potrzeb ochrony przyrody.

Zakres wymogów różni się w zależności od przedmiotu ochrony – dostosowany jest do preferencji zagrożonych gatunków oraz charakteru siedlisk przyrodniczych.
Płatność przyznawana jest do trwałych użytków zielonych, na których występują siedliska przyrodnicze lub siedliska lęgowe ptaków oraz do obszarów przyrodniczych.

Wymogi jakie muszą zostać spełnione w ramach Interwencji 2:

obowiązek posiadania planu działalności rolnośrodowiskowej,
obowiązek posiadania dokumentacji przyrodniczej wykonanej przez eksperta przyrodniczego na formularzu udostępnionym przez ARiMR, w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia lub w roku rozpoczęcia lub w drugim roku realizacji danego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego.

Na obszarze objętym Interwencją 2 zakazuje się:

wałowania, stosowania komunalnych osadów ściekowych, stosowania podsiewu oraz mechanicznego niszczenia struktury glebowej, w tym bronowania i przeorywania,
włókowania w okresie od dnia:

1 kwietnia do dnia 1 września na obszarach nizinnych (poniżej 300 m n.p.m.),
15 kwietnia do dnia 1 września na obszarach wyżynnych i górskich (powyżej 300 m n.p.m.),

stosowania środków ochrony roślin z wyjątkiem selektywnego i miejscowego niszczenia niepożądanych gatunków roślin określonych w metodyce sporządzania dokumentacji przyrodniczej, w szczególności inwazyjnych z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu (np. mazaczy herbicydowych),
tworzenia nowych, rozbudowy, przebudowy i odtwarzania istniejących urządzeń melioracji wodnych, chyba że takie działania nie są zakazane w ramach planu ochrony albo planu zadań ochronnych ustanowionego dla danego obszaru Natura 2000 oraz dotyczą dostosowania tych urządzeń do potrzeb związanych z utrzymaniem lub poprawą warunków siedliskowych gatunków lub siedlisk, jeżeli takie działania zostaną dopuszczone, szczegółowo określone i uzasadnione przez eksperta przyrodniczego,
składowania biomasy wśród kęp drzew i zarośli, w rowach, jarach i innych obniżeniach terenu (położonych na działkach zadeklarowanych we wniosku).

Płatność w ramach Interwencji 2. przyznawana jest rolnikowi lub zarządcy, jeżeli posiada:

użytki rolne lub obszary przyrodnicze (obszary nie będące użytkami rolnymi, na których występują określone typy cennych siedlisk) położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha,
powierzchni jednostki gruntu nierolniczego będącego obszarem kwalifikującym się do płatności (użytek rolny- trwały użytek zielony lub obszar niebędący użytkiem rolnym), na którym występuje cenne siedlisko lub gatunek – pomoc przysługuje do działek rolnych o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

Ubiegając się o rekompensatę kosztów transakcyjnych, należy zaznaczyć odpowiednie pola „przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach” w części dotyczącej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach WPR 2023-2027 w eWniosekPlus.

Rolnikowi lub zarządcy może zostać przyznana dodatkowa płatność do powierzchni obszarów przyrodniczych, która:

w danym roku została zalana lub podtopiona, przy czym zalanie lub podtopienie są rozumiane jako stan wysycenia profilu glebowego wodą na poziomie 80% co najmniej przez 12 następujących po sobie dni w okresie od dnia 1 maja do dnia 30 września jeżeli potwierdzą to dane w formie wykazu działek wraz z ich danymi przestrzennymi sporządzanego corocznie przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa- Państwowego Instytutu Badawczego,
jest położona na działkach przyrodniczych, na których jest realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne z wyłączeniem wariantu 2.3. Murawy i objętych obszarem zatwierdzonym.

Łączenie różnych zobowiązań oraz różnych działań na działce rolnej.

Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne do tego samego obszaru mogą być przyznana tylko z tytułu realizacji jednego zobowiązania (jednej interwencji lub wariantu). W przypadku deklaracji przez rolnika lub zarządcę na działce rolnej więcej niż jednego wariantu lub interwencji, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do zobowiązania, dla którego przewidziano wyższą stawkę płatności na 1 ha.

W ramach Interwencji 2. Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków poza obszarami Natura 2000, płatności podlegają degresywności w zależności od powierzchni deklarowanej do płatności:

100% stawki podstawowej – za powierzchnię od 0,10 ha do 50 ha,
75% stawki podstawowej – za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha,
60% stawki podstawowej – za powierzchnię powyżej 100 ha.

W przypadku, gdy o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach wariantów Interwencji 2. ubiega się spółdzielnia produkcji rolnej albo spółdzielnia rolników, przy przyznaniu tej płatności degresywność stosuje się w odniesieniu do każdego z członków tych spółdzielni osobno, na jej wniosek, jeżeli ta spółdzielnia poddała się badaniu lustracyjnemu, zgodnie z prawem spółdzielczym, w ciągu ostatnich trzech latach poprzedzających rok złożenia wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej.

www.gov.pl/web/arimr/interwencja-2-ochrona-cennych-siedlisk-i-zagrozonych-gatunkow-poza-obszarami-natura-2000

I 8.3. - Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na obszarach Natura 2000

Cel, dla jakiego realizowana jest interwencja:
Ekstensywne użytkowanie rolnicze na trwałych użytkach zielonych, aby zapobiec zanikaniu łąk i pastwisk bądź przeciwdziałać intensyfikacji rolnictwa, a tym samym zapewnić dogodne warunki bytowania dla wielu cennych siedlisk i gatunków, których występowanie jest uzależnione od prowadzenia działalności rolniczej.

W ramach tej interwencji beneficjenci zobowiązują się do realizacji wymogów związanych z ekstensywnym rolniczym użytkowaniem gruntu, obejmujących w szczególności:

stosowanie odpowiedniej liczby pokosów,
ekstensywny wypas zwierząt
dostosowanie terminów koszenia/wypasu do potrzeb ochrony przyrody.

Wymogi jakie muszą zostać spełnione w ramach Interwencji 3:

obowiązek posiadania planu działalności rolnośrodowiskowej.

Na obszarze objętym Interwencją 3 zakazuje się:

wałowania, stosowania komunalnych osadów ściekowych, stosowania podsiewu oraz mechanicznego niszczenia struktury gleby, w tym bronowania i przeorywania,
włókowania w okresie od dnia:

1 kwietnia do dnia 1 września na obszarach nizinnych (poniżej 300 m n.p.m.),
15 kwietnia do dnia 1 września na obszarach wyżynnych i górskich (powyżej 300 m n.p.m.),

stosowania środków ochrony roślin z wyjątkiem selektywnego i miejscowego niszczenia niepożądanych gatunków roślin określonych w metodyce sporządzenia dokumentacji przyrodniczej, w szczególności inwazyjnych z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu (np. mazaczy herbicydowych),
tworzenia nowych, rozbudowy, przebudowy i odtwarzania istniejących urządzeń melioracji wodnych, chyba że takie działania są dopuszczone w ramach planu ochrony albo planu zadań ochronnych ustanowionego dla danego obszaru Natura 2000 lub dotyczą dostosowania tych urządzeń do potrzeb związanych z poprawą warunków siedliskowych gatunków lub siedlisk, jeżeli takie działania zostaną dopuszczone przez doradcę rolnośrodowiskowego,
składowania biomasy wśród kęp drzew i zarośli, w rowach, jarach i innych obniżeniach terenu (położonych na działkach zadeklarowanych we wniosku),
dopuszczalne jest ograniczenie nawożenia do 60kg N/ha/rok, z wyłączeniem obszarów nawożonych przez namuły rzeczne.

Płatność w ramach Interwencji 3 przyznawana jest rolnikowi lub zarządcy, jeżeli posiada gospodarstwo rolne położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha, do powierzchni trwałych użytków zielonych położonych na obszarach Natura 2000, na których prowadzone jest ekstensywne użytkowanie rolnicze łąk i pastwisk.

Płatność w ramach Interwencji 3. jest przyznawana, jeżeli w pierwszym roku realizacji zobowiązania:

w planie zadań ochronnych albo planie ochrony ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000 lub warstwach cyfrowych opracowanych w ramach monitoringu prowadzonego przez GIOŚ w zakresie występowania dubelta i wodniczki nie wskazano siedliska przyrodniczego lub siedliska lęgowego ptaków objętych pomocą w ramach Interwencji 1. Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków na obszarach Natura 2000,
wymogi określone nie są sprzeczne z działaniami obligatoryjnymi i fakultatywnymi określonymi w planie ochrony lub planie zadań ochronnych ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000 w ich brzmieniu obowiązującym w terminie składania wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za realizację danego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego.

Płatność może zostać również przyznana do gruntów położonych poza obszarem Natura 2000, jeżeli te grunty są objęte zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym w ramach Interwencji 3. i zostały wyłączone z obszaru Natura 2000 w trakcie realizacji tego zobowiązania.

Łączenie różnych zobowiązań oraz różnych działań na działce rolnej. Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna do tego samego obszaru może być przyznana tylko z tytułu realizacji jednego zobowiązania (jednej interwencji lub wariantu). W przypadku deklaracji przez rolnika lub zarządcę na działce rolnej więcej niż jednego wariantu lub interwencji, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do zobowiązania, dla którego przewidziano wyższą stawkę płatności na 1 ha.
Jeżeli na danym obszarze jest realizowane zobowiązanie ekologiczne w ramach WPR 2023-2027, zobowiązanie ekologiczne w ramach PROW 2014-2020, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach PROW 2014-2020, do tego obszaru płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach WPR 2023-2027 nie przysługuje.

www.gov.pl/web/arimr/interwencja-3-ekstensywne-uzytkowanie-lak-i-pastwisk-na-obszarach-natura-2000

I 8.4. - Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych

Cel, dla jakiego realizowana jest interwencja:
Zachowanie powierzchni sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych, środowiska życia wielu organizmów, tradycyjnego sposobu uprawy i charakterystycznego elementu krajobrazu wiejskiego.
Interwencja skierowana jest do beneficjentów, którzy uczestniczą w ochronie dawnych odmian drzew owocowych, których upraw zaniechano i które są określone w przepisach krajowych.

Sady tradycyjne stanowią swoistego rodzaju ostoję dla rzadko występujących, zagrożonych gatunków zwierząt, w tym ptaków i owadów zapylających oraz są miejscem ich żerowania, co przyczynia się do zachowania różnorodności biologicznej. Wsparcie dotyczy istniejących starych sadów, w co najmniej 15 lat po nasadzeniu.
Płatność w ramach Interwencji 4 przyznawana jest do gruntów, na których są uprawiane drzewa owocowe odmian wskazanych w ust 2. załącznika nr 4 do rozporządzenia lub odmian tradycyjnie uprawianych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed 1950 r.
Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana w pełnej wysokości, niezależnie od zgłoszonej do tego pakietu powierzchni (brak degresywności).

W ramach tej interwencji beneficjenci zobowiązują się do realizacji określonych wymogów obejmujących w szczególności:

utrzymanie wielogatunkowych lub wieloodmianowych sadów złożonych z drzew owocowych odmian tradycyjnych jabłoni, gruszy, czereśni, wiśni lub śliw,
odpowiednie użytkowanie i pielęgnację tych sadów,
ograniczenie stosowania środków ochrony roślin.

Wymogi jakie muszą zostać spełnione w ramach Interwencji 4:

obowiązek posiadania planu działalności rolnośrodowiskowej,
obowiązek prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej,
obowiązek zachowania sadu tradycyjnych odmian drzew owocowych, który obejmuje co najmniej 12 drzew, rozmnażanych na silnie rosnących podkładkach i prowadzonych jako pienne drzewa, w wieku od 15 lat, reprezentujących nie mniej niż 4 odmiany lub gatunki, a jednocześnie liczba tych drzew w przeliczeniu na 1 ha powierzchni sadu jest nie mniejsza niż 90. Istnieje możliwość uzupełnienia wypadów w sadzie drzewami odmian wskazanych w ust. 2 załącznika nr 4 do rozporządzenia, lub odmian tradycyjnie uprawianych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed 1950 r., rozmnażanymi na silnie rosnących podkładach i prowadzonymi jako pienne drzewa,
co najmniej 75% drzew musi mieć minimalną wysokość pnia 1,20 m (pozostałe 25% drzew, które są niższe, są wliczane do obsady),
sad nie jest prowadzony jako uprawa jednorzędowa,
zakaz stosowania środków ochrony roślin, z wyjątkiem dopuszczonych do stosowania w rolnictwie ekologicznym,
wykonywanie, zgodnie ze wskazaniami doradcy rolnośrodowiskowego, podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych w sadzie:
cięcie formujące i sanitarne drzew oraz prześwietlające nadmiernie zagęszczone korony,
usuwanie odrostów i samosiewów,
bielenie pni drzew starszych i zabezpieczanie pni młodych drzew przed ogryzaniem przez gryzonie i zającokształtne,
koszenie trawy co najmniej raz w sezonie wegetacyjnym nie później niż do 31 sierpnia lub wypasanie w okresie wegetacyjnym,
zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (możliwość pozostawienia rozdrobnionej biomasy), w terminie do 2 tygodni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z działki rolnej lub ułożona w pryzmy, w tym pryzmy balotowe, stogi lub brogi.

Płatność w ramach tego pakietu przyznawana jest beneficjentowi, jeżeli posiada gospodarstwo rolne położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż 1 ha.
Płatności są przyznawane corocznie, przez okres 5-letniego zobowiązania, rolnikom lub zarządcom, którzy dobrowolnie przyjmują na siebie zobowiązanie w zakresie danej interwencji lub wariantu. Płatność w całości lub w części rekompensuje utracony dochód i dodatkowo poniesione koszty.
Łączenie różnych zobowiązań oraz różnych działań na działce rolnej.
Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna do tego samego obszaru może być przyznana tylko z tytułu realizacji jednego zobowiązania.

W przypadku deklaracji przez rolnika lub zarządcę na działce rolnej więcej niż jednego wariantu lub interwencji, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do zobowiązania, dla którego przewidziano wyższą stawkę płatności na 1 ha.

Jeżeli na danym obszarze jest realizowane zobowiązanie ekologiczne w ramach WPR 2023-2027, zobowiązanie ekologiczne w ramach PROW 2014-2020, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach PROW 2014-2020 do tego obszaru płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach WPR 2023-2027 nie przysługuje.

www.gov.pl/web/arimr/interwencja-4-zachowanie-sadow-tradycyjnych-odmian-drzew-owocowych

I 8.5. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie

Interwencja polega na zachowaniu tradycyjnych i rzadkich w uprawach gatunków roślin rolniczych, warzywnych i zielarskich, a także dawnych odmian oraz miejscowych populacji i ekotypów uprawianych na terenie Polski, skutkiem czego będzie dywersyfikacja upraw sprzyjająca zwiększaniu bioróżnorodności na terenach wiejskich.

Interwencja skierowana jest do beneficjentów, którzy uczestniczą w ochronie zaniechanych w uprawach odmian gatunków roślin uprawnych, a także gatunków roślin uprawnych, obecnie zagrożonych erozją genetyczną.

Realizacja interwencji polega na uprawie lub wytwarzaniu materiału siewnego odmian regionalnych i/lub amatorskich zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze tj.: odmiany pszenicy zwyczajnej ozimej: Almari, Ostka Grodkowicka, Ostka Gruboziarnista Grodkowicka, Square Head Grodkowicka oraz odmiany ziemniaka: Aksamitka, Aster, Atol, Ceza, Dalia, Drop, Ibis, Kolia, Lawina, Pierwiosnek, Ruta, Salto, Sonda, Wawrzyn, Zebra, Żagiel lub pozostałych gatunków roślin zagrożonych erozją genetyczną wymienionych w ust. 3 załącznika nr 4 do rozporządzeni, tj.: pszenica płaskurka, pszenica samopsza, żyto krzyca, lnianka siewna, nostrzyk biały, przelot pospolity, komonica błotna, gryka tatarka, lędźwian siewny, soczewica jadalna, pasternak zwyczajny, sałata łodygowa.

Ze względu na specyfikę interwencji, w trakcie realizacji zobowiązania dopuszczalne jest zwiększanie lub zmniejszanie powierzchni objętej zobowiązaniem lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania. Rolnik może również dokonywać zmiany uprawianych roślin lub miejsca ich uprawy, pod warunkiem, że mimo dokonania tych zmian są spełnione warunki przyznania tej płatności.

Jednostkami odpowiedzialnymi za genetyczne zasoby roślin są:

Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy w Radzikowie,
Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach.

Wymogi, jakie muszą zostać spełnione w ramach Interwencji 5:

obowiązek posiadania planu działalności rolnośrodowiskowej,
obowiązek prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej,
obowiązek uprawy odmian regionalnych i/lub amatorskich lub odmian roślin rolniczych gatunków marginalnych zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze lub zarejestrowanych we Wspólnym katalogu odmian roślin rolniczych z materiału siewnego kwalifikowanego lub standard w pierwszym i czwartym roku uprawy danej odmiany. W drugim, trzecim i piątym roku uprawy tej odmiany – jest dopuszczalna uprawa z materiału siewnego uzyskanego ze zbioru w poprzednim roku w przypadku uprawy roślin jednorocznych i dwuletnich (wariant 5.1),
obowiązek uprawy odmian regionalnych i/lub amatorskich zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze z materiału siewnego kwalifikowanego lub standard w pierwszym roku uprawy danej odmiany z materiału siewnego w przypadku uprawy bylin (wariant 5.1),
obowiązek wytwarzania materiału siewnego zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze odmian regionalnych i/lub amatorskich lub odmian roślin rolniczych gatunków marginalnych zgodnie z przepisami o nasiennictwie, przy utrzymaniu czystości i tożsamości odmianowej, prowadzenie dokumentacji plantacji oraz wykonywanych zabiegów i uzyskanie świadectwa oceny laboratoryjnej i/lub (wariant 5.2),
obowiązek wytwarzania materiału siewnego gatunków rzadko uprawianych roślin rolniczych i warzywnych, spełniających minimalne wymagania jakościowe (określone w Tabeli I i II załącznika nr 2 do rozporządzenia) oraz posiadanie wyników badań laboratoryjnych w tym zakresie (wariant 5.2).

Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna do tego samego obszaru może być przyznana tylko z tytułu realizacji jednego zobowiązania (jednej interwencji lub wariantu).
W przypadku gdy rolnik lub zarządca ubiega się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej do tego samego obszaru z tytułu realizacji więcej niż jednego wariantu lub interwencji, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana do zobowiązania, dla którego przewidziano wyższą stawkę płatności na 1 ha.
Łączenie różnych zobowiązań oraz różnych działań w gospodarstwie.
Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach Interwencji 5. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie może być przyznana w przypadku równoczesnej realizacji w gospodarstwie zobowiązania PROW w ramach Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone lub Pakietu 2. Ochrona gleb i wód.
Płatność w ramach tego pakietu przyznawana jest beneficjentowi, jeżeli posiada gospodarstwo rolne położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż 1 ha.

Płatności są przyznawane corocznie, przez okres 5-letniego zobowiązania, rolnikom lub zarządcom, którzy dobrowolnie przyjmują na siebie zobowiązanie w zakresie danej interwencji lub wariantu. Płatność w całości lub w części rekompensuje utracony dochód i dodatkowo poniesione koszty.
W przypadku płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (WPR 2023-2027) rekompensata kosztów transakcyjnych przysługuje w ramach Wariantu 5.2, z tytułu wykonania
w laboratoriach urzędowych lub laboratoriach akredytowanych, oceny wytworzonego materiału siewnego potwierdzającej wymaganą jakość wytworzonego materiału siewnego gatunków lub odmian roślin uprawianych na gruntach ornych, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, objętych obszarem zatwierdzonym, jeżeli są spełnione warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego interwencji lub wariantu.

W przypadku ubiegania się o rekompensatę kosztów transakcyjnych, należy zaznaczyć odpowiednie pola „przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach” w części dotyczącej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach WPR 2023-2027 w eWniosekPlus.
Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach wszystkich wariantów Interwencji 5. jest przyznawana do łącznej powierzchni uprawy rośliny danego gatunku lub danej odmiany wymienionego w ust. 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia nie większej niż 5 ha.

www.gov.pl/web/arimr/interwencja-5-zachowanie-zagrozonych-zasobow-genetycznych-roslin-w-rolnictwie

I 8.6. - Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie

Cel, dla jakiego realizowana jest interwencja:
Zachowanie rodzimych ras zwierząt poprzez wspieranie i utrzymanie hodowli lokalnych ras odpowiednich gatunków zwierząt zagrożonych wyginięciem, objętych programem ochrony zasobów genetycznych.
Pakiet ma na celu ochronę szczególnie cennych ras wybranych gatunków zwierząt gospodarskich (bydła, koni, owiec, świń i kóz), w przypadku których niska lub malejąca liczebność zwierząt hodowlanych stwarza zagrożenie ich wyginięcia, co przyczyni się do zachowania różnorodności genetycznej zwierząt gospodarskich.
Upoważnionym do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych jest Instytut Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy. Instytut Zootechniki – PIB określa kryteria i progi liczebności, przy których dana rasa staje się zagrożona, tworzy program ochrony, którego realizacja ma zapewnić ochronę poszczególnych zagrożonych ras, nadzoruje realizację i koordynuje programy ochrony zasobów genetycznych oraz określa kryteria i progi liczebności, przy których dana rasa staje się zagrożona.

Płatność przyznawana jest do samic i samców następujących ras:

bydło (wsparcie do samic i samców) – polskie czerwone, białogrzbiete, polskie czerwono-białe, polskie czarno-białe,
konie (wsparcie do samic i samców) – koniki polskie, huculskie, małopolskie, śląskie, wielkopolskie, sokólskie, sztumskie,
owce (wsparcie do samic, stawka płatności uwzględnia utrzymanie samców ) – wrzosówka, świniarka, olkuska, polska owca górska odmiany barwnej, merynos odmiany barwnej, uhruska, wielkopolska, żelaźnieńska, korideil, kamieniecka, pomorska, cakiel podhalański, merynos polski w starym typie, czarnogłówka, owca pogórza, polska owca górska, białogłowa owca mięsna,
świnie (wsparcie do samic i samców) – puławska, złotnicka biała, złotnicka pstra,
kozy (wsparcie do samic, stawka płatności uwzględnia utrzymanie samców ) – koza karpacka, kazimierzowska, sandomierska.

Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne są przyznawane do krów, klaczy, loch, owiec lub kóz, jeżeli ich liczba w stadzie wynosi co najmniej:

4 krowy tej samej rasy i objęte oceną w tym samym kierunku użytkowości,
2 klacze tej samej rasy,
1 ogier tej samej rasy,
10 loch rasy puławskiej,
8 loch rasy złotnickiej białej lub złotnickiej pstrej,
30 owiec samic rasy merynos polski w starym typie, 15 owiec samic rasy cakiel podhalański, barwna owca górska, polska owca pogórza, czarnogłówka, polska owca górska lub białogłowa owca mięsna albo 10 owiec samic pozostałych ras,
3 kozy samice.

W zakresie Interwencji 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie płatność przysługuje do maksymalnej liczby zwierząt w jednym stadzie tj.:

krów: 100 sztuk,
loch tej samej rasy:
70 loch stada podstawowego świń rasy puławskiej,
100 loch stada podstawowego świń rasy złotnickiej białej,
100 loch stada podstawowego świń rasy złotnickiej pstrej,
klaczy:
50 sztuk rasy sokólskiej lub sztumskiej,
80 sztuk pozostałych ras koni.

Rolnikowi może zostać przyznana dodatkowa płatność do buhaja, który w okresie realizacji tego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego był objęty tym zobowiązaniem i został udostępniony do centrum pozyskiwania nasienia, w celu pozyskania od niego nasienia.
Do dnia 30 września roku, w którym rolnik ubiega się o przyznanie płatności należy złożyć do ARiMR zaświadczenie potwierdzające, że nasienie zostało pobrane.
UWAGA! Przedmiotowa płatność może być przyznana do danej sztuki zwierzęcia jednorazowo.

Zmiana zobowiązania w zakresie Interwencji 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie może polegać jedynie na zastąpieniu zwierząt danej rasy lokalnej objętych tym zobowiązaniem zwierzętami tej samej rasy, jeżeli zwierzęta te spełniają warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach tego wariantu, którym były objęte zwierzęta zastępowane.

Wymogi, jakie muszą zostać spełnione w ramach Interwencji 6:

posiadanie zwierząt: krów, koni, owiec, świń lub kóz wpisanych do odpowiedniej księgi hodowlanej i objętych programem ochrony zasobów genetycznych,
posiadanie minimalnej liczby zwierząt.

www.gov.pl/web/arimr/interwencja-6-zachowanie-zagrozonych-zasobow-genetycznych-zwierzat-w-rolnictwie

I 8.7. - Bioróżnorodność na gruntach ornych

Cel, dla jakiego realizowana jest interwencja:
Wzbogacenie bioróżnorodności i krajobrazu wiejskiego oraz zapewnienie miejsca bytowania oraz bazy pokarmowej dla organizmów pożytecznych, w tym owadów zapylających i ptaków krajobrazu rolniczego.

Interwencja polega na zakładaniu na gruntach ornych i utrzymaniu:

śródpolnych, wieloletnich pasów kwietnych, stanowiących jednocześnie korytarze ekologiczne i ostoje dla wielu gatunków zwierząt (wariant 7.1),
ogródków bioróżnorodności w celu zwiększania bioróżnorodności na terenach wiejskich (wariant 7.2).

Płatność przyznawana jest do powierzchni gruntów ornych, na których utrzymywane są:

Wieloletnie pasy kwietne założone z wykorzystaniem mieszanki zawierającej gatunki wymienione w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia – wariant 7.1
Ogródki bioróżnorodności założone z roślin gatunków lub odmian:

odmian regionalnych lub amatorskich zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze, lub odmian roślin rolniczych gatunków marginalnych wymienionych w ust. 3 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, lub gatunków rzadko uprawianych roślin rolniczych i warzywnych wymienionych w ust. 3 pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia,
gatunków zielarskich wymienionych w ust. 5 pkt 2 lit. a załącznika nr 4 do rozporządzenia,
gatunków warzywnych wymienionych ust. 5 pkt 2 lit. b załącznika nr 4 do rozporządzenia,
gatunków, odmian, form lub genotypów uprawianych dawniej na terenie Polski, a współcześnie nieuprawianych, których, materiał siewny został pozyskany z kolekcji banku genów

w przypadku wariantu 7.2.

W przypadku realizacji zobowiązania w ramach wariantu 7.2 rolnik może w gospodarstwie założyć i równocześnie utrzymywać maksymalnie dwa ogródki bioróżnorodności.

Wymogi jakie muszą zostać spełnione w ramach wariantu 7.1:

obowiązek posiadania planu działalności rolnośrodowiskowej,
założenie i utrzymanie na gruncie ornym pasa kwietnego o szerokości od 3 do 9 m i powierzchni co najmniej 0,1 ha poprzez wysiew do 15 sierpnia do 31 października (w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji zobowiązania) lub od 1 kwietnia do 15 maja (w pierwszym roku realizacji zobowiązania) mieszanki nasion:

zawierającej co najmniej 10 gatunków roślin określonych w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, w tym co najmniej 6 gatunków wieloletnich,
zawierającej gatunki uprawne, gatunki dziko rosnące, w tym dziko rosnące wieloletnie i dwuletnie,
niezawierającej gatunków niepożądanych w wieloletnich pasach kwietnych,

w pierwszym roku realizacji zobowiązania na pasie kwietnym, udział powierzchniowy roślin z gatunków z rodziny traw, nie może wynosić więcej niż 20%,
w przypadku założenia i utrzymania na gruntach ornych więcej niż jednego pasa kwietnego, odległość między położonymi najbliżej siebie punktami znajdującymi się na granicach tych pasów powinna wynosić co najmniej 50 m,
dopuszcza się podsiew pasa kwietnego w miejscach wypadów roślin gatunkami roślin, które zostały określone w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia, z wyjątkiem gatunków z rodziny traw,
obowiązkowo należy wykonać podsiew pasa kwietnego gatunkami roślin wskazanymi w ust. 5 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia z wyjątkiem gatunków z rodziny traw, w przypadku, gdy liczba gatunków w tym pasie kwietnym wynosi mniej niż 5,
koszenie 50% powierzchni pasa kwietnego raz w roku w terminie od 1 września do 31 października, w dwóch kolejnych latach należy pozostawić nieskoszony inny fragment pasa kwietnego, zebranie i usunięcie skoszonej biomasy (w tym zakaz pozostawiania rozdrobnionej biomasy), w terminie do 14 dni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z powierzchni pasa,
w uzasadnionych przypadkach, w sytuacji rozwoju w obrębie pasa kwietnego roślin gatunków niepożądanych, jest możliwe dodatkowe jednorazowe koszenie przed dniem 1 września powierzchni, na której występują te gatunki z obowiązkiem usunięcia skoszonej biomasy (w tym zakaz pozostawiania rozdrobnionej biomasy), w terminie do 14 dni po pokosie biomasa powinna zostać usunięta z powierzchni pasa,
obowiązek zachowania istniejących drzew i krzewów w obrębie pasa kwietnego,

Na gruntach objętych wariantem 7.1 w obrębie pasa kwietnego zakazuje się:

przeorywania,
wypasu,
stosowania nawozów mineralnych i naturalnych,
stosowania osadów ściekowych,
stosowania środków ochrony roślin,
składowania obornika, siana, słomy lub odpadów,
wykorzystywania pasów jako dróg dojazdowych,
pozostawiania maszyn i urządzeń rolniczych.

Wymogi jakie muszą zostać spełnione w ramach wariantu 7.2:

obowiązek posiadania planu działalności rolnośrodowiskowej,
założenie i utrzymanie w okresie realizacji zobowiązania ogródka bioróżnorodności zawierającego co najmniej 20 gatunków roślin (w ramach jednego gatunku dopuszcza się uprawę kilku odmian lub form populacji lub genotypów), przy czym:
przynajmniej jeden z uprawianych gatunków roślin to gatunek warzywny i jeden z uprawianych gatunków to gatunek zielarski,
przynajmniej 3 z uprawianych gatunków lub odmian są odmianami regionalnymi lub amatorskimi wpisanymi do krajowego rejestru lub odmianami marginalnymi z gatunków roślin rolniczych lub gatunkami rzadko uprawianych roślin rolniczych i warzywnych,
powierzchnia uprawy któregokolwiek z uprawianych gatunków lub odmian, nie może przekraczać 50% powierzchni ogródka bioróżnorodności,

w przypadku:

uprawy odmian regionalnych lub amatorskich wpisanych do Krajowego Rejestru lub odmian marginalnych z gatunków roślin rolniczych wymienionych w ust. 3 pkt 1 załącznika nr 4 do rozporządzenia:
w pierwszym i czwartym roku uprawy danej odmiany uprawa ta jest prowadzona z wykorzystaniem kwalifikowanego materiału siewnego lub materiału siewnego kategorii standard, w drugim, trzecim i piątym roku realizacji zobowiązania dopuszczalna jest uprawa z materiału uzyskanego ze zbioru w poprzednim roku – w przypadku uprawy roślin jednorocznych i dwuletnich,
w pierwszym roku uprawy danej odmiany uprawa ta jest prowadzona z wykorzystaniem kwalifikowalnego materiału siewnego lub materiału siewnego kategorii standard – w przypadku uprawy bylin,
uprawy roślin z materiału pozyskanego z kolekcji banku genów, w pierwszym roku uprawy jest zakładana z tego materiału na podstawie protokołu przekazania przez bank genów,
w kolejnych latach realizacji zobowiązania dopuszcza się zmianę składu gatunkowego lub liczby uprawianych gatunków, przy zachowaniu minimalnej liczby 20 gatunków oraz dodanie nowych odmian lub form (populacji lub genotypów),
na gruntach objętych wariantem 7.2 w obrębie pasa zakazuje się stosowania herbicydów.

Łączenie różnych zobowiązań oraz różnych działań w gospodarstwie.

Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach Interwencji 7. Bioróżnorodność na gruntach ornych, może być przyznana w przypadku równoczesnej realizacji na tym samym obszarze zobowiązania PROW w ramach Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone, w przypadku realizowanego zobowiązania w ramach wariantu 7.2 również w przypadku, jeżeli na obszarze jest realizowane równocześnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne PROW w ramach Pakietu 2. Ochrona gleb i wód.

Płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna:

w ramach Wariantu 7.1 Wieloletnie pasy kwietne, jest przyznawana, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez rolnika gruntów ornych stanowi co najmniej 50% posiadanych przez tego rolnika użytków rolnych,
w ramach Wariantu 7.2 Ogródki bioróżnorodności, jest przyznawana do powierzchni gruntów ornych, na których jest położony ogródek bioróżnorodności, nie większej jednak niż 0,5 ha. W przypadku, gdy rolnik zadeklaruje we wniosku o przyznanie płatności, powierzchnię gruntów większą niż 0,5 ha, wielkość obszaru zostanie dostoswana do tego limitu.

www.gov.pl/web/arimr/interwencja-7-bioroznorodnosc-na-gruntach-ornych

I 8.8 - Premie z tytułu zalesień i zadrzewień oraz systemów rolno-leśnych

Pomoc jest przyznawana na utrzymanie i pielęgnację zalesień, zadrzewień i systemów rolno-leśnych, założonych w ramach Planu Strategicznego WPR lub zadrzewień utworzonych w 2022 r. w ramach PROW na lata 2014-2020.

Kto może otrzymać wsparcie
Właściciele gruntów, którzy realizują zobowiązania, dotyczące utrzymania i pielęgnacji zalesień, zadrzewień śródpolnych lub systemów rolno-leśnych.

Jakie wsparcie można otrzymać
Pomoc w formie ryczałtu obejmuje:

5 letnią premię pielęgnacyjną do zalesionych gruntów rolnych oraz gruntów zalesionych w wyniku sukcesji naturalnej, w wysokości od ok. 900 do 1 500 zł/ha rocznie - stawki zróżnicowane zostały w zależności od nachylenia terenu oraz wykorzystania sukcesji naturalnej,
5 letnią premię do zadrzewionych gruntów, w wysokości 2 494 zł/ha rocznie,
5 letnią premię do gruntów objętych systemami rolno-leśnymi, w wysokości 300 zł/ha rocznie,
premię zalesieniową – wypłacaną przez 5 lat do gruntów zalesionych w wyniku sukcesji naturalnej oraz przez 12 lat dla zalesionych gruntów rolnych, w wysokości 1 438 zł/ha rocznie.

Zobowiązania zalesieniowe z PROW 2004-2006, PROW 2007-2013, PROW 2014-2020
Pomoc jest przyznawana z tytułu realizacji zobowiązań podjętych w ramach:

PROW 2004-2006 dotyczących utrzymania zalesienia przez co najmniej 20 lat od pierwszej wypłaty środków,
PROW 2007-2013 dotyczących utrzymania zalesienia przez co najmniej 15 lat od pierwszej wypłaty środków,
PROW 2014-2020 dotyczących utrzymania zalesienia przez co najmniej 12 lat od pierwszej wypłaty środków oraz jego pielęgnacji przez 5 lat zgodnie z wymogami planu zalesienia.

Kto może otrzymać wsparcie
Zgodnie z warunkami określonymi w ramach PROW 2004-2006, 2007-2013 i 2014-2020 premie pielęgnacyjne i zalesieniowe przysługują beneficjentom kontynuującym podjęte zobowiązania zalesieniowe.

Jakie wsparcie można otrzymać
Pomoc obejmuje:

premię zalesieniową (beneficjenci PROW 2004-2006, 2007-2013 i 2014-2020) do zalesionych gruntów, która rekompensuje utracony dochód z działalności rolniczej,
premię pielęgnacyjną (beneficjenci PROW 2014-2020), która rekompensuje poniesione dodatkowe koszty prac pielęgnacyjnych w nowo założonych uprawach leśnych oraz na gruntach zalesionych w wyniku sukcesji naturalnej.

Zgodnie z zatwierdzonym Planem Strategicznym WPR od 2023 r. beneficjenci działań zalesieniowych mają podwyższone stawki premii zalesieniowej:

PROW 2004-2006 (zobowiązania 20-letnie) z:

1400 zł/ha/rok do 1 962 zł/ha/rok - dla beneficjentów, którzy uzyskali, co najmniej 20% dochodów z rolnictwa,
360 zł/ha/rok do 490 zł/ha/rok - dla beneficjentów, którzy uzyskali mniej niż 20% dochodów z rolnictwa.

PROW 2007-2013 (zobowiązania 15-letnie) z:

1 190 zł/ha/rok do 1 438 zł/ha/rok - dla beneficjentów, którzy są uprawnieni do płatności bezpośrednich,
1 580 zł/ha/rok do 1 962 zł/ha/rok - dla beneficjentów niekwalifikujących się do płatności bezpośrednich.

PROW 2014-2020 (zobowiązania 12-letnie) z:

1 215 zł/ha/rok do 1 438 zł/ha/rok.

www.gov.pl/web/rolnictwo/premie-z-tytulu-zalesien-i-zadrzewien-oraz-systemow-rolno-lesnych

I 8.9.1. - Zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne wdrażane w ramach Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020. Pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000

Celem interwencji jest poprawa warunków bytowania zagrożonych gatunków ptaków, których siedliska lęgowe są związane z trwałymi użytkami zielonymi, poprzez dostosowanie użytkowania do wymogów gatunków ptaków gniazdujących na łąkach i pastwiskach oraz ekstensyfikację gospodarowania, utrzymanie bądź przywrócenie właściwego stanu lub zapobieganie pogarszaniu się stanu cennych siedlisk przyrodniczych określonych według typów siedlisk klasyfikacji Dyrektywy siedliskowej, chronionych w ramach sieci Natura 2000 oraz innych cennych przyrodniczo siedlisk występujących na łąkach i pastwiskach, poprzez stosowanie tradycyjnych i ekstensywnych sposobów użytkowania poszczególnych siedlisk.

Pakiet ukierunkowany jest na ekstensyfikację gospodarowania, stosowanie odpowiednich ilości i terminów wykonywanych pokosów lub intensywności wypasu na cennych siedliskach przyrodniczych lub siedliskach zagrożonych gatunków ptaków, znajdujących się na obszarach Natura 2000, co wpływa pozytywnie na różnorodność biologiczną.

Zakres wymogów różni się w zależności od przedmiotu ochrony – dostosowany jest do preferencji zagrożonych gatunków oraz charakteru siedlisk przyrodniczych.
We wszystkich wariantach beneficjent jest zobowiązany do realizacji wymogów dotyczących ekstensywnego użytkowania rolniczego, odbiegających od standardowej/zwykłej praktyki rolniczej, co powoduje ponoszenie dodatkowych kosztów i utratę dochodów.

Interwencja wdrażana jest poprzez szereg wariantów dedykowanych odpowiednim siedliskom lub gatunkom:

Wilgotne łąki trzęślicowe,
Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla,
Murawy,
Półnaturalne łąki wilgotne,
Półnaturalne łąki świeże,
Torfowiska,
Ekstensywne użytkowanie na obszarach specjalnej ochrony ptaków (OSO),
Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba, czajki,
Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: wodniczki,
Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: dubelta lub kulika wielkiego ,
Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza.

Pomoc przyznawana jest w formie płatności rocznej w formie zryczałtowanej – według stawki wyliczonej na podstawie utraconych. Więcej informacji na stronach MRiRW.

I 8.9.2. - Zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne wdrażane w ramach Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (PROW 2014-2020). Pakiet 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000

Celem jest utrzymanie bądź przywrócenie właściwego stanu lub zapobiegania pogarszaniu się stanu cennych siedlisk przyrodniczych, określonych według typów siedlisk klasyfikacji Dyrektywy siedliskowej oraz innych cennych przyrodniczo siedlisk występujących na łąkach i pastwiskach poza obszarami Natura 2000, poprzez stosowanie tradycyjnych i ekstensywnych sposobów użytkowania poszczególnych siedlisk.

Pakiet ukierunkowany jest na ekstensyfikację gospodarowania, stosowanie odpowiednich ilości i terminów wykonywanych pokosów lub intensywności wypasu na cennych siedliskach przyrodniczych, znajdujących się poza obszarami Natura 2000, co wpływa pozytywnie na różnorodność biologiczną.

Zakres wymogów różni się w zależności od przedmiotu ochrony – dostosowany jest do charakteru siedlisk przyrodniczych. We wszystkich wariantach beneficjent jest zobowiązany do realizacji wymogów dotyczących ekstensywnego użytkowania rolniczego, odbiegających od standardowej/zwykłej praktyki rolniczej, co powoduje ponoszenie dodatkowych kosztów i utratę dochodów.

Interwencja wdrażana jest poprzez szereg wariantów dedykowanych odpowiednim siedliskom:

Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe,
Zalewowe łąki selernicowe i słonorośla,
Murawy,
Półnaturalne łąki wilgotne,
Półnaturalne łąki świeże 6. Torfowiska.

Pomoc przyznawana jest w formie płatności rocznej w formie zryczałtowanej – według stawki wyliczonej na podstawie utraconych dochodów i dodatkowych kosztów, przyznawana do powierzchni gruntu objętego zobowiązaniem. Więcej informacji na stronach MRiRW.

I 8.9.3. - Zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne wdrażane w ramach Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (PROW 2014-2020). Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone

Celem interwencji jest promowanie zrównoważonego systemu gospodarowania i zapobieganie ubytkowi substancji organicznej w glebie. Wsparcie promuje racjonalne wykorzystywanie zasobów przyrody, ograniczenie negatywnego wpływu rolnictwa na środowisko, w tym poprzez optymalizację stosowania nawozów, przeciwdziałanie ubytkowi zawartości substancji organicznej w glebie.

Beneficjent zobowiązany jest do dwukrotnego przeprowadzenia analizy gleby, wykonania corocznie planu nawozowego, dywersyfikacji upraw (min. 4 w każdym roku), odpowiedniego płodozmianu, przynajmniej dwukrotnego zastosowania na każdej działce w okresie trwania zobowiązania jednej z trzech praktyk zwiększających zawartość substancji organicznej w glebie: międzyplonu, przyorania słomy lub przyorania obornika, jednak przynajmniej raz powinien to być międzyplon. Praktyki te stanowić będą podstawę planowania środowiskowego w prawidłowej gospodarce rolnej.

I 8.10. - Zobowiązania zalesieniowe z PROW 2004-2006, PROW 2007-2013, PROW 2014-2020

Pomoc jest przyznawana z tytułu realizacji zobowiązań podjętych w ramach:

PROW 2004-2006 dotyczących utrzymania zalesienia przez co najmniej 20 lat od pierwszej wypłaty środków,
PROW 2007-2013 dotyczących utrzymania zalesienia przez co najmniej 15 lat od pierwszej wypłaty środków,
PROW 2014-2020 dotyczących utrzymania zalesienia przez co najmniej 12 lat od pierwszej wypłaty środków oraz jego pielęgnacji przez 5 lat zgodnie z wymogami planu zalesienia.

Zgodnie z warunkami określonymi w ramach PROW 2004-2006, 2007-2013 i 2014-2020 premie pielęgnacyjne i zalesieniowe przysługują beneficjentom kontynuującym podjęte zobowiązania zalesieniowe.

W ramach interwencji można otrzymać:

premię zalesieniową (beneficjenci PROW 2004-2006, 2007-2013 i 2014-2020) do zalesionych gruntów, która rekompensuje utracony dochód z działalności rolniczej,
premię pielęgnacyjną (beneficjenci PROW 2014-2020), która rekompensuje poniesione dodatkowe koszty prac pielęgnacyjnych w nowo założonych uprawach leśnych oraz na gruntach zalesionych w wyniku sukcesji naturalnej.

I 8.11. - Rolnictwo ekologiczne

Celem interwencji jest wspieranie dobrowolnych zobowiązań rolników, którzy podejmują się utrzymać lub przejść na praktyki i metody rolnictwa ekologicznego określone w prawodawstwie unijnym i krajowym.

Wsparciem w ramach interwencji objęte są powierzchnie w ramach następujących grup upraw: rolnicze, warzywne, zielarskie, sadownicze podstawowe, jagodowe, sadownicze ekstensywne, paszowe oraz TUZ, prowadzone zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego.

Małe gospodarstwa z uprawami ekologicznymi o powierzchni UR nie większej niż 10 ha mogą otrzymać wsparcie w ramach interwencji na uproszczonych zasadach - płatność do hektara w jednakowej wysokości niezależnie od grupy upraw. W ramach interwencji rolnicy mogą również otrzymać do każdego hektara zgłoszonego do płatności ekologicznych dodatkową premię za prowadzenie zrównoważonej produkcji roślinno-zwierzęcej. Wsparcie mogą uzyskać rolnicy objęci nadzorem jednostki certyfikującej w ramach systemu kontroli i certyfikacji w rolnictwie ekologicznym.

W ramach interwencji można otrzymać płatności ekologiczne, które są przyznawane do powierzchni (ha) upraw prowadzonych metodami ekologicznymi (tj. upraw w okresie konwersji lub upraw już ekologicznych).

Data publikacji

15.05.2025

Zobowiązania związane ze środowiskiem, klimatem i inne zobowiązania w dziedzinie zarządzania | DODR Wrocław