Między suszą a powodzią, warsztaty z efektywnego zarządzania wodą na obszarach wiejskich

W październiku odbyły się warsztaty poświęcone efektywnemu zarządzaniu wodą na obszarach wiejskich. Spotkanie, które zyskało praktyczny wymiar dzięki studiom przypadku z Gminy Leśna, miało na celu promowanie rozwiązań z zakresu małej retencji i zielono-niebieskiej infrastruktury.
Warsztaty, w których wzięli udział przedstawiciele Lokalnych Partnerstw Wodnych, rolnicy, samorządowcy, pracownicy Wód Polskich oraz mieszkańcy, odbyły się w czterech dwudniowych turach (14 i 15.10, 16 i 17.10, 21 i 22.10 oraz 23 i 24.10).

Retencja i adaptacja
Głównym celem spotkań było zaprezentowanie, jak proste urządzenia melioracyjne i zbiorniki retencyjne mogą skutecznie służyć adaptacji do zmian klimatu, minimalizując skutki powodzi i susz na Dolnym Śląsku.

Szczególny nacisk położono na:

  • odtwarzanie retencji na gruntach rolnych i w dolinach rzek,
  • retencję krajobrazową jako klucz do zwiększenia odporności regionu,
  • promowanie rozwiązań opartych na przyrodzie (Nature-Based Solutions) oraz Błękitno-Zielonej Infrastruktury (BZI).

Teoria i praktyka 
Uczestnicy skorzystali z obszernej części wykładowej i dyskusyjnej, którą prowadzili eksperci – dr hab. Tomasz Kowalczyk (Uniwersytet Przyrodniczy), dr Marcin Wdowikowski (Politechnika Wrocławska), oraz Irena Krukowska-Szopa (Fundacja Ekologiczna Zielona Akcja).

W programie znalazły się zagadnienia, takie jak skutki zmian klimatycznych i antropogeniczne zagrożenia dla zasobów wodnych, prawne i finansowe aspekty retencji (w tym finansowanie z KPO i funduszy norweskich) oraz debata Renaturyzacja czy regulacja? – Usługi ekosystemów.

Zielono-niebieska infrastruktura
Najważniejszym elementem były wizyty terenowe w Leśnej, Świeciu i Stankowicach. Uczestnicy mieli okazję zobaczyć praktyczne przykłady małej retencji, realizowane ze środków zewnętrznych i przez indywidualnych właścicieli. Oglądali także przykłady zielono-niebieskiej infrastruktury w Leśnej (ogrody deszczowe i zagospodarowanie przy potoku Bruśnik).

W czasie warsztatów wykorzystano mapy Scalgo, służące do określania potencjału retencyjnego badanych obszarów.
Warsztaty potwierdziły, że skuteczna ochrona przed ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi na terenach wiejskich wymaga nie tylko działań inżynierskich, ale przede wszystkim holistycznego podejścia, współpracy samorządów, instytucji, rolników i mieszkańców, opartego na zasadach proekologicznego gospodarowania wodą w krajobrazie.

Karolina Gabryś DODR