Rabata pełna zdrowia – wykorzystanie roślin zielarskich w praktyce
We wtorek 15 września na terenie Dolnośląskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego odbyły się warsztaty z cyklu ,,Rabata pełna zdrowia – wykorzystanie roślin zielarskich w praktyce”. Spotkanie poprowadziła Izabela Klasa – miłośniczka dzikich roślin jadalnych, która od lat zajmuje się poznawaniem właściwości i możliwości wykorzystania roślin występujących zarówno w ogrodach, jak i w naturalnym środowisku.
Warsztaty pokazały uczestnikom, że rośliny zielarskie mogą być nie tylko ozdobą ogrodu czy źródłem tradycyjnych naparów, ale również inspiracją do tworzenia różnorodnych, naturalnych produktów. Szczególną uwagę poświęcono możliwości wykorzystania roślin pochodzących z własnych gospodarstw i najbliższego otoczenia.
Tlenowa głębia
Warsztaty składały się z części teoretycznej oraz praktycznej. Wykład dotyczył wytwarzania herbat metodą utleniania enzymatycznego. To naturalny proces biochemiczny, w którym enzymy obecne w liściach roślin reagują z tlenem przekształcają ich strukturę chemiczną. W produkcji herbaty proces ten kształtuje smak, aromat i kolor naparu – nadaje mu głębię, owocowe nuty i charakterystyczną barwę.
Prowadząca szczegółowo omówiła poszczególne etapy przygotowywania herbat, zwracając uwagę na odpowiedni zbiór, przygotowanie i obróbkę surowca. Uczestnicy dowiedzieli się, że sposób postępowania z liśćmi może znacząco zmienić ich walory sensoryczne. W zależności od wykorzystanej rośliny oraz zastosowanej metody można uzyskać napary o różnych profilach smakowych i aromatycznych – od delikatnych i kwiatowych, przez owocowe, aż po bardziej intensywne, korzenne i głębokie nuty.
Obróbka ma znaczenie
Częścią spotkania było również poznanie procesów zachodzących w roślinach podczas ich przetwarzania. Dzięki temu uczestnicy mogli lepiej zrozumieć, dlaczego ten sam surowiec, poddany różnym sposobom obróbki, może dawać zupełnie odmienne efekty.
Podczas zajęć podkreślano również potencjał roślin, które możemy znaleźć we własnym ogrodzie, gospodarstwie czy w najbliższej okolicy. Odpowiednio rozpoznane i przygotowane liście oraz inne części roślin mogą stać się wartościowym surowcem do domowej produkcji herbat i innych produktów.
Uczestnicy poznali przykłady roślin, które można wykorzystać do przygotowywania aromatycznych naparów. Prowadząca zachęcała do obserwowania otaczającej przyrody, poznawania rodzimych gatunków oraz odkrywania ich możliwości kulinarnych i użytkowych.
Jednocześnie zwrócono uwagę na zasady bezpiecznego pozyskiwania surowca. Rośliny przeznaczone do wykorzystania powinny być zbierane w miejscach wolnych od zanieczyszczeń, z dala od ruchliwych dróg, intensywnie użytkowanych terenów oraz innych potencjalnych źródeł skażenia. Ważne jest także prawidłowe rozpoznanie rośliny i wybieranie wyłącznie tych gatunków, których zastosowanie jest nam znane.
Zwyczajne rośliny
Warsztaty pokazały, jak wiele możliwości kryje się w pozornie zwyczajnych roślinach. Naturalne surowce mogą dostarczać interesujących doznań smakowych i aromatycznych, a przygotowywanie własnych mieszanek daje możliwość tworzenia indywidualnych kompozycji. Takie podejście jest szczególnie ważne dla osób prowadzących gospodarstwa, które chcą lepiej wykorzystać własne zasoby i poszukiwać nowych pomysłów na produkty oparte na naturalnych surowcach.
Węchem i wzrokiem
Pani Izabela zachęcała uczestników do eksperymentowania – łączenia różnych roślin, poznawania ich aromatów i obserwowania, jak zmieniają się podczas kolejnych etapów przetwarzania.
Po części teoretycznej przyszedł czas na praktykę. Uczestnicy mogli samodzielnie wykorzystać zdobytą wiedzę i przygotować produkty z zastosowaniem roślin zielarskich. Pod okiem prowadzącej przygotowano wstępne etapy produkcji herbaty. Zamknięte w słoiczkach rośliny uczestnicy wzięli do domu i dostali wskazówki co do dalszego postępowania, by uzyskać produkt gotowy do spożycia.
Chałwa z pokrzywy
Jednym z produktów przygotowanych podczas warsztatów była chałwa z pokrzywy. To przykład nietypowego zastosowania rośliny, która jest kojarzona przede wszystkim z dziko rosnącym chwastem lub tradycyjnym surowcem zielarskim. Warsztaty pokazały natomiast, że pokrzywa może znaleźć zastosowanie również w oryginalnych produktach kulinarnych.
Wspólna praca pozwoliła uczestnikom nie tylko poznać sposób przygotowania poszczególnych wyrobów, ale także wymienić się doświadczeniami, pomysłami i własnymi spostrzeżeniami dotyczącymi wykorzystania roślin.
Naturalne surowce mogą dostarczać interesujących doznań smakowych i aromatycznych, a przygotowywanie własnych mieszanek i kompozycji. Takie podejście jest szczególnie ważne dla osób prowadzących gospodarstwa, które chcą lepiej wykorzystać własne zasoby i poszukiwać nowych pomysłów na produkty oparte na naturalnych surowcach.
Operacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej „Krajowa Sieć Obszarów Wiejskich+” Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Operacja opracowana przez Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą we Wrocławiu w ramach operacji do realizacji w Planie operacyjnym KSOW+ na 2026 r. Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Agnieszka Krzeszewska DODR
Dział Rozwoju Obszarów Wiejskich
