Woda deszczowa | DODR Wrocław

Opady deszczu to woda kwaśna, o odczynie do 6 pH. Nie zawiera jonów wapnia i magnezu, dlatego potocznie jest nazywana wodą miękką. W zależności od składu powietrza i jego czystości ma zmienny skład, indywidualny w danym dniu. Obfituje w typowe składniki gazowe jak azot, tlen, dwutlenek węgla oraz sadze, mikroorganizmy, sole mineralne, pyłki roślinne i drobne zanieczyszczenia. Z uwagi na taki skład biologiczno-chemiczny nie nadaje się do spożycia. W gospodarstwie rolnym jest jednak naturalnym zasobem, który należy chronić i jak najszerzej wykorzystywać w zamkniętym obiegu. Polega on na wymianie wody w zamkniętym, małym cyklu, obejmującym parowanie i opady atmosferyczne. 

Woda deszczowa zasila grunty i przemieszcza się poprzez spływ powierzchniowy do zbiorników wodnych (częściowo parując). Częściowo jest wykorzystywana w procesach życiowych (transpiracja), albo zasila zasoby wód podziemnych poprzez wsiąkanie. 

Bilans ekonomiczny

Woda opadowa jest darmowa. Wystarczy odpowiednio ją ujmować, przekierować i magazynować, aby móc używać do różnych celów. Niestety, nadal zbyt mała liczba gmin dba o wykorzystywanie wód opadowych przez mieszkańców. Przyczyną jest fakt, że woda wciąż jeszcze nie stała się wymierną wartością finansową dla samorządów i osób prywatnych oraz sektora rolniczego. 

Mimo nakładów i realizacji programów oszczędności wody (w tym także opadowej), wciąż nie są one odpowiednio zagospodarowane. Świadczą o tym lokalne podtopienia, rozlewiska, wody okresowo stojące, niekontrolowane spływy powierzchniowe i szkody w terenach zabudowanych, środowisku i rolnictwie. Koszty pojawiają się dopiero przy odprowadzaniu wód opadowych. Jest to wynikiem opłat, wprowadzonych ustawą Prawo Wodne. 

Ogród 

Woda deszczowa korzystnie wpływa na rośliny ogrodowe i doniczkowe. Jest roztworem słabych kwasów o niskim pH, co pozwala stosować ją do podlewania wszystkich roślin, również tych kwasolubnych. Nie zawiera też pierwiastków i związków mineralnych występujących w wodzie wodociągowej (chlor i fluor, bromki czy jodki). Poza tym popularna deszczówka bogata jest w substancje odżywcze. 

Nieregularność opadów może być korzystna dla roślin ogrodowych, zmusza je bowiem do hartowania tak, aby mogły się bronić w okresach bezopadowych. Naturalne opady o różnym natężeniu wspomagają rośliny. W przypadku gromadzenia wody deszczowej jest to także zaleta, zawsze mamy bowiem rezerwuar wody w zasięgu i możemy regulować zasilanie roślin. 

Dachy

W Polsce coraz częściej zwracamy uwagę na możliwości zagospodarowania wód zbieranych z pokryć dachowych. Skład chemiczny wody deszczowej może się zmieniać w wyniku kontaktu z pokryciem dachowym. Niestety, nieodpowiednia jakość wód deszczowych może dyskwalifikować jej wykorzystanie do podlewania. Zmiany jakości wód spływających z dachów zależą nie tylko od rodzaju pokrycia dachowego, ale także od parametrów fizykochemicznych samej wody deszczowej. Odczyn wód deszczowych wpływa na intensywność ługowania pierwiastków z pokryć dachowych. Przykładem jest wieś Lusławice, w województwie małopolskim, gdzie poddano badaniom dachy pokryte dachówką cementową, dachówką ceramiczna, pokryciem bitumicznym, blachą ocynkowaną niemalowaną oraz malowaną, blachą miedzianą, a także eternitem. Zawartości badanych makroelementów w wodzie deszczowej nie były wysokie. Uzyskane wyniki były podobne lub niższe niż stężenia tych pierwiastków w wodach opadowych innych rejonów świata. 

Spływ wody z dachów powodował znaczące zmiany zawartości badanych pierwiastków w wodzie deszczowej. Największe wzbogacenie wody w badane pierwiastki stwierdzono w próbkach wody pobranych z dachów z pokryciem z eternitu i z dachówki cementowej. Najmniejsze zmiany zawartości badanych pierwiastków w wodzie deszczowej stwierdzono w przypadku dachów pokrytych dachówką ceramiczną, pokryciem bitumicznym oraz malowaną blachą. 

Retencjonowanie – magazynowanie

Wodę deszczową można ujmować i magazynować w zbiornikach retencyjnych. To zwykłe plastikowe beczki, zbiorniki naziemne i podziemne, o różnych pojemnościach, tanki, baseny i bezodpływowe oczka, na przykład wyłożone geomembraną. Optymalne jest zapewnienie zapasu wody na około 2-3 tygodnie (14-21 dni). Jeśli zbiornik ma zbyt dużą objętość, jakość magazynowanej wody spada, a jeśli zbiornik jest zbyt mały, nie zaspokaja zapotrzebowania na wodę użytkową. 

Aby odpowiednio dobrać zbiornik magazynujący można posłużyć się wzorem:

dzienne zapotrzebowanie na wodę w m3 x 15 dni = objętość zbiornika w m3

wielkość zbiornika: 0,271 m3/dobę x 15 dni = 4 m3 objętości zbiornika

Gospodarstwo rolne – dom i obejście

Woda deszczowa jest miękka, dlatego można ją wprowadzić w system wody wodociągowej, a w przypadku deficytu prowadzić rurami i zasilać dom (pranie i czyszczenie). Nie wyrządzi ona szkód w instalacji. Przy zastosowaniu deszczówki, do prania i sprzątania zużywamy mniej detergentów, a to oszczędność dla domowego budżetu i środowiska.

Jeśli mamy do czynienia w gminie z zabudową szeregową lub ujętą w systemy obejmujące dom z budynkami inwentarskimi, woda może być wprowadzona w obieg i przeznaczona na cele porządkowe – do mycia posadzek, przestrzeni technicznych czy sprzątanie. W obawie przed dostaniem się zanieczyszczeń do instalacji wodociągowej, możemy zastosować filtry mechaniczne, które zatrzymają takie zanieczyszczenia, jak piasek czy liście oraz filtry węglowe, które poprawią jakość wody deszczowej. 

W przypadku wykorzystania wody deszczowej do nawadniania ogrodu, pojemność zbiornika może być większa. Należy unikać przewymiarowania zbiornika. Pamiętajmy, że woda deszczowa nie może być używana do picia. Istnieje możliwość jej oczyszczenia za pomocą lamp UV.

Wodę deszczową możemy zbierać z dachów budynków oraz z utwardzonych powierzchni terenu, takich jak tarasy, parkingi, ulice i drogi. Woda deszczowa jest kierowana do urządzeń filtrujących w celu oddzielenia zanieczyszczeń mechanicznych, a następnie rurami jest dostarczana do zbiorników.

Woda deszczowa w budynkach jedno- i wielorodzinnych może być zasysana ze studni lub zbiorników i tłoczona przez urządzenia zaopatrujące w wodę w celu zraszania, nawadniania i podlewania lub przez pompy i systemy do zaopatrzenia i wykorzystania jej w terenie i gospodarstwie rolnym. Może służyć do zasilania spłuczek w toaletach, pralek, zbiorników, czy do nawadnianiu gruntu.

Alicja Kubisz DODR