Nasz miesięcznik

Wydawnictwa

Katalog agroturystyczny

 

Zagrody Edukacyjne

 

 

Integrowana ochrona kukurydzy – choroby

W integrowanych metodach uprawy kukurydzy preferowane są metody mechaniczne z jak najmniejszym udziałem metod chemicznych. O wyborze metody decyduje m.in. wielkość plantacji, koszty i techniczne możliwości wykonania wybranej metody ochrony.

Kukurydzy w Polsce zagraża około 400 patogenów, które są odpowiedzialne za rozwój wielu chorób. Najliczniejszą, a zarazem najgroźniejszą grupę stanowią grzyby patogeniczne.

W ostatnich latach coraz większą uwagę zwraca się również na wirusy oraz bakterie patogeniczne mogące porażać rośliny kukurydzy. Część może być aktywnie przenoszona przez wektory owadzie.

Choroby kukurydzy w warunkach sprzyjających ich rozwojowi mogą prowadzić do bezpośrednich strat plonu ziarna szacowanych w skali kraju na około 10–15%. Znacznie poważniejsze są straty pośrednie, związane ze spadkiem jakości produktu finalnego lub surowca do dalszego przerobu, w tym możliwością jego skażenia przez mikotoskyny. Poziom zawartości mikotoksyn m.in. w ziarnie oraz w produktach wytwarzanych z kukurydzy jest poddawany rygorystycznej kontroli.

Wiele sprawców chorób zimuje w glebie i w resztkach pożniwnych kukurydzy. Stadia przetrwalnikowe niektórych patogenów zachowują żywotność do kilku lat, dlatego tak ważne jest stosowanie płodozmianu.

Decyzja o wykonaniu zabiegu chemicznego powinna zostać podjęta na podstawie progów ekonomicznej szkodliwości, czyli takiego nasilenia szkodnika, przy którym wartość spodziewanej straty w plonie jest wyższa od łącznych kosztów zabiegów.

Progi ekonomicznej szkodliwości agrofagów są jednym z najważniejszych oraz najtrudniejszych do określenia aspektów chemicznej ochrony roślin. Wartości progu szkodliwości nie można też traktować jednoznacznie.

W zależności od fazy rozwoju rośliny, warunków klimatycznych czy występowania wrogów naturalnych, wartość progu szkodliwości może ulec zmianie. Progi ekonomicznej szkodliwości służą jedynie jako pomoc przy podejmowaniu decyzji, ale nie mogą być jedynym kryterium.

Tabela1. Znaczenie chorób kukurydzy wraz z prognozą szkodliwości na najbliższe lata

Choroba

Aktualnie

Prognoza

Choroba szalonych wiech

+

+

Drobna plamistość liści kukurydzy 

++

+

Fuzarioza kolb kukurydzy 

+++

+++

Głownia kukurydzy 

++

++

Głownia pyląca kukurydzy 

+

++

Rdza kukurydzy 

+

++

Zgorzel siewek 

++

++

Żółta plamistość liści kukurydzy

++

+++

Bakteryjne gnicie łodygi

+

+

Zgnilizna korzeni i zgorzel podstawy łodygi 

+++

+++

Mozaika kukurydzy

+

+

Żółta karłowatość jęczmienia na kukurydzy 

+

+

+ choroba o znaczeniu lokalnym, ++ choroba ważna,

+++ choroba bardzo ważna

 

Tabela 2. Niechemiczne metody ochrony kukurydzy przed chorobami

Choroba

Metody niechemiczne

Choroby bakteryjne

Bakteryjna plamistość liści

kukurydzy

 

Płodozmian, izolacja przestrzenna (m.in. od ubiegłorocznych pól

pokukurydzianych, stanowisk podmokłych), zakup kwalifikowanego materiału siewnego, wczesny siew, zbilansowane nawożenie, zwalczanie chwastów i szkodników, dokładne rozdrabnianie resztek pożniwnych, orka zimowa.

Bakteryjne gnicie łodygi

Zaraza liści i więdnięcie naczyniowe kukurydzy i sorgo

Choroby grzybowe

Choroba szalonych wiech

Płodozmian, izolacja przestrzenna (m.in. od ubiegłorocznych pól

pokukurydzianych, traw wieloletnich, stanowisk podmokłych i okresowo zalewanych),
zakup kwalifikowanego materiału siewnego, wczesny siew, zbilansowane nawożenie,
zwalczanie chwastów jednoliściennych, wycinanie i usuwanie porażonych roślin,
rozdrabnianie resztek pożniwnych, orka zimowa.

Drobna plamistość liści kukurydzy

Płodozmian, zakup kwalifikowanego materiału siewnego, wczesny siew, zbilansowane nawożenie, zwalczanie chwastów i szkodników, rozdrabnianie resztek pożniwnych, orka zimowa.

Fuzarioza kolb kukurydzy

Płodozmian, izolacja przestrzenna (m.in. od ubiegłorocznych pól pokukurydzianych),
zakup kwalifikowanego materiału siewnego, dobór odmian tolerancyjnych (na fuzariozę kolb i fuzariozę łodyg), wczesny siew, zbilansowane nawożenie (zwłaszcza azotem), zwalczanie chwastów i szkodników, terminowy zbiór plonu, rozdrabnianie resztek pożniwnych, orka zimowa.

Zgnilizna korzeni i zgorzel

podstawy łodygi

Zgorzel siewek

Głownia kukurydzy

Płodozmian, izolacja przestrzenna (m.in. od ubiegłorocznych pól pokukurydzianych),
zakup kwalifikowanego materiału siewnego, dobór odmian tolerancyjnych (na głownię kukurydzy), wczesny siew, zbilansowane nawożenie (zwłaszcza azotem), zwalczanie chwastów
i szkodników, usuwanie porażonych roślin, rozdrabnianie resztek pożniwnych, orka zimowa.

Głownia pyląca kukurydzy

Rdza kukurydzy

Płodozmian, izolacja przestrzenna (m.in. od ubiegłorocznych pól pokukurydzianych, szczawiku żółtego), zakup kwalifikowanego materiału siewnego, wczesny siew, zbilansowane nawożenie, zwalczanie chwastów i szkodników, rozdrabnianie resztek pożniwnych, orka zimowa.

Żółta plamistość liści

Płodozmian, izolacja przestrzenna (m.in. od ubiegłorocznych pól

pokukurydzianych), zakup kwalifikowanego materiału siewnego, wczesny siew, zbilansowane nawożenie, zwalczanie chwastów i szkodników, rozdrabnianie resztek pożniwnych, orka zimowa.

Choroby wirusowe

Mozaika kukurydzy

Unikanie stanowisk podmokłych i okresowo zalewanych, stosowanie płodozmianu, zastosowanie izolacji przestrzennej od ubiegłorocznych pól pokukurydzianych, wysiewanie kwalifikowanego materiału siewnego, stosowanie wczesnego siewu, zbilansowane nawożenie, zwalczanie zachwaszczenia i szkodników, nie wykorzystywanie do nawadniania kukurydzy wody stagnującej w zbiornikach, dokładne rozdrabnianie i głębokie przyoranie resztek pożniwnych.

Smugowata mozaika pszenicy na kukurydzy

Żółta karłowatość jęczmienia

na kukurydzy

 

Tabela 3. Wykaz zarejestrowanych substancji czynnych do ochrony kukurydzy przed wczesnowiosennymi sprawcami niektórych chorób

Grupa chemiczna

Substancja czynna

Gatunki zwalczane

triazole

tritikonazol

zgorzel siewek,
głownia kukurydzy, głownia pyląca kukurydzy

fenylopirole +

fenyloamidy

fludioksonil +

metalaksyl-M

zgorzel siewek,
głownia kukurydzy

karboksyanilidy +

ditiokarbaminiany

tiuram +

karboksyna

zgorzel siewek,
głownia kukurydzy

 

Zmodyfikowano: 13.10.2017