Nasz miesięcznik

Wydawnictwa

Katalog agroturystyczny

 

Zagrody Edukacyjne

 

 

Reklama

Koszt eksploatacji maszyn rolniczych

 

Współczesne rolnictwo nie może efektywnie produkować bez zastosowania wielu nowoczesnych, skomplikowanych i precyzyjnych maszyn. Uwarunkowanie to dotyczy zarówno gospodarstw małych jak i towarowych o dużej powierzchni wykorzystujących wysokowydajne maszyny.
Jednak takie maszyny są drogie, a późniejsze koszty ich eksploatacji wysokie. Powoduje to, że wiele nawet dużych gospodarstw nie stać na ich racjonalne użytkowanie nie wspominając już o gospodarstwach małych.
Z przeprowadzonych analiz wynika, że koszty mechanizacji obejmujące zarówno koszty eksploatacji maszyn jak i koszty usług mechanizacyjnych, stanowią od 30 do nawet 50 % kosztów produkcji rolniczej. Zależy to między innymi: od kierunku produkcji (roślinna, zwierzęca), warunków produkcyjnych (gleby, ukształtowania terenu), rozłogu gospodarstwa.
W analizowanych przez IBMER w Warszawie gospodarstwach udział kosztów eksploatacji wynosił średnio 38% kosztów produkcji rolniczej, przy czym w gospodarstwach małych (5 – 20 ha ) wzrastał do 41% a w gospodarstwach powyżej 50 ha spadał do ok. 30%. Na szczególną uwagę zasługuje fakt, że o wysokości kosztów eksploatacji stanowiły przede wszystkim koszty stałe, głównie amortyzacja - ponad 40 %. Wśród pozostałych dominuje paliwo – ok. 25%, a także najem usług 15% i naprawy ok. 15%.
Zachodzące w ostatnich latach niekorzystne zmiany w relacjach cen wpłynęły na dalsze obniżenie rentowności produkcji rolniczej, a tym samym ograniczenie inwestycji mechanizacyjnych. W związku z tym każda decyzja zakupu własnej maszyny musi być poprzedzona rachunkiem ekonomicznym. Porównanie godzinowego kosztu eksploatacji własnej maszyny (w wyniku przeprowadzonego rachunku) z kosztem odniesienia, którym może być np. cena usługi, pozwoli wyliczyć taką liczbę godzin pracy w ciągu roku, dla której zakup maszyny jest uzasadniony (koszt eksploatacji godzinowej własnej maszyny niższy od ceny usługi). Oczywiście poza przeprowadzeniem rachunku należy brać też pod uwagę inne czynniki, jak np. dostępność usług, przewidywane zmiany w kierunkach produkcji, jakość i terminowość wykonania prac, itp.
Jak już wyżej wspomniałem podstawą decyzji o zakupie nowej maszyny powinna być przede wszystkim analiza i ocena kosztów, a w drugim ocena efektów produkcyjnych. W celu obliczenia skutków modernizacji linii technologicznej możemy posłużyć się rachunkiem kosztów eksploatacji maszyny Ke. Koszt eksploatacji tworzy suma stałych kosztów jego utrzymania i zmiennych kosztów użytkowania, nazywanych także kosztami ruchu:
Ke=Ku+Kr
Elementami składowymi kosztu utrzymania Ku są:
amortyzacja Ka, koszt przechowywania Km, oprocentowanie kapitału Ko, inne koszty stałe (ubezpieczenia, podatki) Ki.
Koszty użytkowania maszyn Kr to:
koszty napraw i obsługi Kno, koszty paliw i smarów Kps, koszty energii elektrycznej Kee, koszt innych materiałów pomocniczych Kmp.
Koszt amortyzacji Ka pozwala na wartościowe odtworzenie maszyny po okresie jej trwania, a więc:
 Ka=Cm: Tu [PLN/rok]
gdzie
Cm - cena zakupu maszyny
Tu - okres użytkowania maszyny

Otwórzwięcej



Zmodyfikowano: 05.07.2013